De beeldmakers

Waar een land groot in kan zijn..Nederland gold ooitinternationaal als dé plek waar het gebeurde. Die tijd van vernieuwing, van experimenten, van hedendaagse kunst is voorbij.

Onze hoofdstad valt terug tot status van provinciestad, waar banale zaken als goede zeden en rookverbod om voorrang strijden. Al dan niet beïnvloed door normen en waarden van de multiculturele integratie.

Kunst wordt nu als louter geld verspilling, en overbodige luxe gezien. Mede komt dat door kunstenaars als Damien Hirst die miljoenen kreeg voor zijn ‘gouden kalf’ etc. Kunst van nu bevat de uiterste randen van waanzin om deze tijd te weerspiegelen.

Maar het gaat nu even niet over mooi of lelijk, maar of kunst triggert, loutert, of een ziel bevat dan wel vernieuwend is. 

Want het gaat in avant-garde kunst inderdaad niety om begrippen ‘mooi’ of ‘leuk’. ‘Leuk dat is een dorp in België, zei onze moeder. De status van de kunstenaar is gekelderd tot nul, komma, nul. Alles staat in het teken van macht, meetbaar en economisch verantwoord, dus ook kunst moet daar aan voldoen. Alleen goede kunst is niet meetbaar. Het moet genoteerd en beschreven zodat het bestaat. Wantrouwen tegen vertrouwen als het ware. Kunst stond nog nooit zo ver af van de huidige generatie. 

Onze grootheden Appel, Armando, Dibbets en Lucebert met spraakmakende kunstwerken, zijn niet langer toonaangevend. Atelier 63 bestaat niet meer, ooit een kweekvijver voor vernieuwende kunst. En vele kunstacademies opgedoekt. Subsidies afgeroomd en Nederland is een pover land vergeleken bij landen als België, Duitsland en Denemarken waar niet alleen diep respect maar ook tegemoetkomingen voor kunstenaars bestaan.Want de huidige geldstromen zijn alleen bestemd voor galeries en mistige organisaties. 
De mecenas, bij uitstek kunstliefhebbers, waar zijn ze toch. 
Eeuwenlang werden kunstenaars gesteund en gestimuleerd door de welgestelde kunstliefhebber. Nee, de geldschieters bemaggelen hun eigen werk in plaats van hedendaagse kunst te bevorderen.

De toegepaste kunst daarentegen, architecten Rem Koolhaas, een ontwerper als Daan Rozengaarde en boekarchitect Irma Boom schitteren des te meer.
Zo viert onze Irma Boom hoogtij. Haar werk is opgenomen in de collectie van Centre Pompidou in Parijs en in het Museum of Modern Art in New York.

Spraakmakende kunst moeten we koesteren en liefhebben zoals het behoort. De enige waarde die nog geldt op deze aarde.. Wie het wil maken, wie de toekomst aan het werk wil zien..

Advertenties

Weltschmerz

Me Too ontboezemingen

Ik ben eigenlijk geen voorstander om je kleine leed op het vlak van seksbelevingen uit te venten zoals in de talloze huillie en hullie #Me Too ontboezemingen op Twitter. Maar ik mijmerde er toch over, en al mijn verdrongen ‘leed’ kwam uit de pen. Die ene keer dat de overjarige psycholoog, verloofde van geleerde vriendin me onverhoeds bij de boezem in mijn gebloemde jurkje greep, elke hand op of om één borst, in de deuropening tijdens de verhuizing van onze gezamenlijke vrienden. Nee, ik heb hem nooit verraden, was wel verbijsterd, en misschien was het met psychologisch medeweten van haar zelfs. Of jaren daarvoor als elfjarige tijdens zaterdagse patat halen beluisterde ik een liedje uit de juke-box tijdens frituren waar ‘sneeuwwitte boezem’ in voorkwam en alle dorpsslurven aan de bar ginnegapten naar mij. Had werkelijk geen idee waar het op sloeg. En nog veel vroeger op kleutergym sloeg de gymleraar Voorma mij al te hard op mijn kont, volgens mij heb ik er een heuse zaak van gemaakt. Gluurde ook in de kleedkamer, naar kinderen? Op de basisschool toen buurjongen A vroeg tijdens verstoppertje om mee schuurtje in te gaan. Nökn…Of de keer dat ik als nog niet ontwaakte puber uit het natuurzwembad verrees, en het balkonterras vol stond met wel dertig honende waterpoloers uit een ander dorp. Huilde ik volop in de kleedkamer, want wat was er met mij? En dan onze knappe en gebruinde leraar Nederlands meneer O die mijn vriendin en mij vanuit de brugklas beurtelings bij hem thuis vroeg, hij was amateur fotograaf, en maakte diverse foto s van ons, nooit tegelijkertijd. Zijn vrouw was nooit thuis. En onze ouders vertrouwden hem, want leraar. Mijn vriendin Janny wil er nooit en te nimmer meer over praten, en ik, ik heb het verdrongen. De boy uit Appelscha die ik tegenkwam in de dancing die, toen ik zonder hem naar huis ging, me op kwam halen, lenig het platdak op klom via de regenpijp, op naar mijn tienerslaapkamer met visnetten en filosofische spreuken op de muur. Mijn vader, dorpsmid, werd wakker en stapte ook uit het raam, greep helaas in, is hij van het dak gegooid? …

Maar wat ik het allerergste vond in mijn pubertijd dat was dat de grijze mevrouw van de lingeriezaak in de stad, me bepotelde en zei met een moeilijk gezicht tegen een dertienjarige; tja een hele zware boezem. Ze keek niet naar mijn doodongelukkige zelf, haar metier was meten, en verpakte me daarna in een gietijzeren bh.
De autistische man, geemigreerd van Holland naar Drenthe was echt fout bezig, wilde me als prooi mee naar dorpsjongeren nemen, daar voelde ik niks voor. Ik voelde me vies achteraf en hij gaf me geen ontbijt als straf voor afhaken tijdens de hoerensessie. Kon niet wegkomen, want ben ook nog nachtblind. Een gesprek met een man in kwestie is onontbeerlijk, anders geen intimiteit.

Of de academische vriendin die vroeg in latere jaren of ik zooo gekleed naar het sollicitatiegesprek was geweest, Hoe zo? Gewoon vestje, met rok aan. Of een overvlijtige collega in het onderwijs, die had geklaagd bij de directie dat ik me te vroeg uitrekte na een, of tijdens dus, de vergadering. 

En ja dat fel begeerde boek ‘Werkkleding’ van Jan Wolkers dat ik met moeite te pakken kreeg bij een antiquariaat, het aan een meneer gaf, ter inspiratie voor kunstzinnige omgang, maar die het nauwelijks inkeek, en geen idee had wat Wolkers als held en kunstenaar betekende. Inmiddels ben ik bevriend met de familie W, dat is vast geen toeval. Teveel was de ‘baas’ met oersaaie resorts bezig.. Ja ja, leven doet pijn. 

Huis zonder boeken

HUIS ZONDER BOEKEN
De verhuizer Jan U van Jnfverhuizingen uit Brabant belde me regelmatig nadat ik info had opgevraagd. Dacht nog, dat is wel de beste marketing truc, mensen benaderen alvorens ze de grote stap zetten. Beetje psychologiserend je potentiele klanten bellen, samen de sfeer van Portugal proeven met de toekomstige expat, of deed hij dit soms alleen bij vrouwen. God mag het weten.

Nee, ik was al lang en breed in Portugal op het landgoed beland en de eerste vracht van Jnfverhuizingen arriveerde weliswaar aan de late kant, maar het was er al. 
Voordat het huis leeg zou zijn, wilde ik nog één keer een selectie van mijn boeken doen, om me thuis te voelen. Mijn vak is boeken, maak boeken, lees boeken, ontwerp boeken. Als kind las ik áltijd, zei mijn bezige moeder ietwat verstoord, in plaats van waarkn. Zelfs de jeugdbibliobus had geen boeken meer voorradig. Op het schoolreisje 2 de klas naar het Harzgebergte nam ik alvast uit de volwassen hoek, Lady Chatterly s minnaar, tot me, de leiding had dat natuurlijk niet in de gaten. 
Dus al de stukgelezen boeken: van Terug naar Oegstgeest, een hele vroege gids Parijs, gewonnen en verslonden van Knausgard, met romantische boodschap van Jean Paul Franssens, Vasalis natuurlijk, van ami Krol, alle geliefde prive domeintjes, mijn Potok, Paustovski, Canetti, Marai, Helga Ruebsamen, Elena Ferrante en dan nog de vele kunstboeken. Sommige van mijn uitgaven
Vrdin L en Amerikaanse buurman R die de huissleutel beheerde zouden de taak op zich nemen. 
De dozen vol boeken zijn aan de mannen van de verhuizer J overhandigd, die dan daarna een koffie met me wilde doen. Nooit nee gezegd, maar ook geen ja. Wat er gebeurd is, weet ik niet, maar opeens was verhuizer J mij vijandig gezind, en was er helemaal geen sprake meer van een vriendendienst. Of samen koffie drinken ahum. Er de ‘zooi’ was bovendien niet goed ingepakt, dat kon ik zien op de foto, slordig en onzorgvuldig. Dank L en R, nu voorbije vrienden, dat begrijpt u. En dan wel spullen zelf meenemen. Als de kat van huis is….
Maar wat nog erger was, hij vroeg daarbij een absurde prijs die de waarde van de vracht ver oversteeg. Zelfs zijn compagnon beweerde dat, en waarschuwde me. Ene Margritta schreef me dat haar dat ook was overkomen. Opeens begon hij dan grillige prijzen te vragen, nadat ze hem had verteld over haar nieuwe liefde uit Portugal. Ja hij gedroeg zich bij haar wraakzuchtig. Bij mij ook? maar ik had hem nog nooit gezien alleen gesproken. En ik had geen nieuwe liefde, of wel. ..Ondertussen is er ruim een jaar verstreken, en rouw ik om mijn verloren gegane boeken. Wat moet zo n proleet ermee? 

EEN HUIS ZONDER BOEKEN
De verhuizer Jan U van Jnfverhuizingen uit Brabant belde me regelmatig nadat ik info had opgevraagd. Dacht nog, dat is wel de beste marketing truc, mensen benaderen alvorens ze de grote stap zetten. Beetje psychologiserend je potentiele klanten bellen, samen de sfeer van Portugal proeven met de toekomstige expat, of deed hij dit soms alleen bij vrouwen. God mag het weten.
Nee, ik was al lang en breed in Portugal op het landgoed beland en de eerste vracht van Jnfverhuizingen arriveerde weliswaar aan de late kant, maar het was er al. 
Voordat het huis leeg zou zijn, wilde ik nog één keer een selectie van mijn boeken doen, om me thuis te voelen. Mijn vak is boeken, maak boeken, lees boeken, ontwerp boeken. Als kind las ik áltijd, zei mijn bezige moeder ietwat verstoord, in plaats van waarkn. Zelfs de jeugdbibliobus had geen boeken meer voorradig. Op het schoolreisje 2 de klas naar het Harzgebergte nam ik alvast uit de volwassen hoek, Lady Chatterly s minnaar, tot me, de leiding had dat natuurlijk niet in de gaten. 
Dus al de stukgelezen boeken: van Terug naar Oegstgeest, een hele vroege gids Parijs, gewonnen en verslonden van Knausgard, met romantische boodschap van Jean Paul Franssens, Vasalis natuurlijk, van ami Krol, alle geliefde prive domeintjes, mijn Potok, Paustovski, Canetti, Marai, Helga Ruebsamen, Elena Ferrante en dan nog de vele kunstboeken. Sommige van mijn uitgaven
Vrdin L en Amerikaanse buurman R die de huissleutel beheerde zouden de taak op zich nemen. 
De dozen vol boeken zijn aan de mannen van de verhuizer J overhandigd, die dan daarna een koffie met me wilde doen. Nooit nee gezegd, maar ook geen ja. Wat er gebeurd is, weet ik niet, maar opeens was verhuizer J mij vijandig gezind, en was er helemaal geen sprake meer van een vriendendienst. Of samen koffie drinken ahum. Er de ‘zooi’ was bovendien niet goed ingepakt, dat kon ik zien op de foto, slordig en onzorgvuldig. Dank L en R, nu voorbije vrienden, dat begrijpt u. En dan wel spullen zelf meenemen. Als de kat van huis is….
Maar wat nog erger was, hij vroeg daarbij een absurde prijs die de waarde van de vracht ver oversteeg. Zelfs zijn compagnon beweerde dat, en waarschuwde me. Ene Margritta schreef me dat haar dat ook was overkomen. Opeens begon hij dan grillige prijzen te vragen, nadat ze hem had verteld over haar nieuwe liefde uit Portugal. Ja hij gedroeg zich bij haar wraakzuchtig. Bij mij ook? maar ik had hem nog nooit gezien alleen gesproken. En ik had geen nieuwe liefde, of wel. ..
Ondertussen is er ruim een jaar verstreken, en rouw ik om mijn verloren gegane boeken. Wat doet zo n proleet ermee? 

Kleine begrafenis

Kom net terug van de kleinste begrafenis, maar niettemin treurig, in mijn leven. We rijden in een wagen met twee argeloze honden achterin, op het zandpad naar het fort. Vosje wilde opeens mee alsof ze wist dat we haar kind gingen begraven.Thuis had ik het al bedacht, na een dag prakkiseren en van afgrijzen niet kunnen eten. Het moest bij het fort zijn, dichtbij zee en dan onder een van de vele amandel bomen. Straks amandelen aan de bomen, en zee horen ruizen, wat wil je meer. Pakte de lichtblauwe zak, verbaas me steeds dat hij zo zwaar is, en waarin ik gisteren al meerdere keren had gekeken, zou de doodgeborene, ingepakt in een doek, toch nog leven. Durfde niet meer te kijken, bang dat het beeld aan mijn broze netvlies blijft plakken. Was mijn inschatting te lichtvaardig geweest, was hij nog in shock van de zware reis naar de aarde, daarover de dierenarts geraadpleegd, zoiets vraag je ook niet gauw aan een buurman. Ze gaf me diverse adviezen, hoe dat te testen, en aan moeder Vosje lag het zeker niet, ze paste zomaar voor de vuist beademing toe, naast de andere heftige rituelen welke een hond toepast nadat ze van het ene op het andere moment moeder is. Het forte is nu een chiq hotel met witte plastic parasols bovenin de toren. In Portugal ziet men een parasol meer als paraplu, dan als een luxe zonnebescherming. Gewapend met een plastic kinderschepje liepen we de laan in, door de poort, de honden waaiderden uit richting fort. En ik groef een gat in de roestbruine aarde,

image

Parijs

img_0271 Ooit liftte ik mee met een vrachtwagen, met de broer van mijn rijschool mevrouw uit ons dorp, dus wel veilig, dacht moeder ook. In een voorstad van Parijs aangekomen, wilde ik, prille kunstacademie studente met een poncho van een tafelkleed, daaronder een batikkleedje, jurk, wat boodschapjes doen en verliet de cabine. Monter stapte ik door het centrum, kocht hier en daar wat, belandde op een terras, bestelde in mijn school Frans een koffie met cognac. Dat dit allemaal de aandacht trok van menigeen, besefte ik jaren later pas. Op de terugweg naar de cabine, viel me opeens op dat er diverse wagens me stapvoets volgden. Eentje sprak me zelfs aan, ik versnelde de pas. En er volgde een afschuwelijke avond, want een dame vluchtend naar een cabine van een vrachtwagen, wekt natuurlijk helemaal argwaan. En volgens de broer van de rijschoolhouder, stond men in rij buiten in het gras. De volgende dag wilde ik maar wat graag naar huis, eindbestemming Parijs zou me worst wezen. De broer heeft een collega van tegenover gestelde richting aangehouden, en zo kwam ik na een timide gestemd ritje al na één dag bij moeders thuis.

Peter H. Toxopeus heeft gereageerd · 3 antwoorden

Zoete wraak

  
Ken je de dichter, vraagt de immens grote vrouw, met een kinderlijke stem, ze noemt een naam, ze wacht af, haar mond ietsje open. Ze vindt het een meesterlijke vondst van haar zelf om tegen me op te bieden. De dichter is waarschijnlijk één van de ‘wereldberoemd in het dorp’ sterren. Dus ik schud nee, overweeg of ik zal vragen of het de mafkees is die elke vrijdag bij de Ruïnekerk staat, met dichtles. Maar ik houd wijselijk mijn mond, want het durp is heilig, zo niet onaantastbaar. Iedereen doet eraan cultuur van de bakker tot de werkster, volstrekt niet gehinderd door kennis. Ik ken uiteraard wel Lucebert, en ben een liefhebber van zijn dichtkunst, edoch waar ze eindeloos mee aan de haal gaan, verdraaien verdorie zijn lyriek, dragen het voor op Lucebertdagen. De kluizenaar Lucebert stapt nog van ellende uit het graf. Tegen zoveel naïviteit is men weerloos.

  

Huwelijk

Jaren en jaren bijelkaar, uit liefde en tegelijkertijd met een brok haat zijn ze samen en tot elkaar veroordeeld. Ze versterken elkaar in de passie voor ambachtelijkr kunst. Zij loopt altijd vijf meter voorop, hij keutelt er vijf meter achter aan. Of valt me dat op doordat ze niet alleen boven alles uit torent vanuit een ongepaste nieuwsgierigheid maar ook fors is. 
  
Ze is vooral van het rendements denken, huishoudelijk, en heeft geen idee ergens van, met name niet gehinderd door enige kunst kennis. Dat ik een luftmensch ben, dus niet van deze aarde ontgaat haar volkomen, als weinig fijnbesnaarde vrouw. Maar ze hebt een hbo cursus gevolgd hoor. Ze gelooft heilig in de man, en kijkt tegen hem op, een zelfbenoemde cineast. En ze vertelt vol trots hoe hij ooit zijn bevriende docent op de filmacademie belazerde, door een niet bestaande schrijver te beschrijven in een examen opdracht. En hij kreeg een negen, daarna had hij de leraar, een vriend notabene, de waarheid verteld, en kreeg een 2, terecht, volgens mij als zijnde docent. En ik luisterde vol oprecht afgrijzen naar de beppende vrouw.

In de eerste plaats is het een voorbeeld uit een andere eeuw, zo lang geleden al. Maar wat zijn je maatstaven dan, hoe ver ben je dan heen? Wat bezielt iemand? Wil zo n jongeling aantonen dat hij de meester de baas is, of aan zich zelf juist…want geteisterd door een aanhoudend minderwaardigheidscomplex en behoefte om het te overschreeuwen, 

De grote vrouw is een beetje dom, en schaart dat voorval onder zijn lollige kunstenaars breins streken. Kennelijk is dat zijn motto in dit leven geworden. Mensen aftroeven met een grote mond, en superieur voelen, narcisme ten top. Om die reden vertelden ze de afgelopen weken heel Algarve dat ze wereldberoemd zijn in Nederland. …

Deze Amsterdammer blijkt zijn grenzeloze streken nog niet verleerd te zijn, is in die zestig jaar niks veranderd en blijkt geen seniele man maar een eerste klas onbenul, vol gebakken lucht….

  

Dunning kruger effect

Ik ben geen schrijver, ik hou mezelf en anderen gewoon voor de gek
John Steinbeck, 1938
Een schrale troost: juist wie last heeft van het impostor syndrome, hoeft hoogstwaarschijnlijk niet bang te zijn dat hij niet capabel genoeg is. Dan ben je in dat geval wellicht toch beter af dan mensen die te maken hebben met het Dunning-krugereffect: zij zijn te dom om door te hebben dat ze dom zijn. De Amerikaanse hoogleraar sociologie Jessica Collet deed hier onderzoek naar en zegt erover: ‘Deze mensen voelen zich allesbehalve een oplichter. Ze denken precies te weten waar ze mee bezig zijn. Maar wat blijkt: ze weten zo weinig, dat ze niet zien hoe weinig ze weten.’